September 28, 2006

Kassie wijlen

Zoals soms weleens gebeurt in een geniaal moment, daagde ineens het volgende vermoeden bij mij.

Het betreft de mooie maar ietwat vreemde Nederlandstalige uitdrukking “kassie wijlen”, hetwelk volgens mij betekent: dood.

Wijlen, ok, dat kennen we nog, al is het een ouderwets woord. Maar waarvan komt toch dat kassie? Het is toch niet Amsterdams voor kastje?

Mijn vermoeden is dat het tijdens de Spaanse tijd geïntroduceerd is, van het Spaanse casi, hetgeen betekent bijna: bijna de pijp uit.

Maar waarvan komt dan “de pijp uit”? Misschien van de Amsterdamse voormalige volkswijk?


- 15 comments by 1 or more people Not publicly viewable

[Skip to the latest comment]
  1. Maria Teresa

    Ik heb zowel mijn spreekwoordenboek als mijn etymologische vriend erop nageslagen maar zonder resultaat! Hoe teleurstellend… Maar het feit dat je je hiermee bezig houdt keeps the language alive! En dit soort uitspraken helemaal niet… Google?

    28 Sep 2006, 22:35

  2. Helaas, weinig gevonden na kort rondgoegelen. Wel aardig vind ik de vraag van de pijp. De pijp uit, waarvandaan komt dat toch? Bovendien heeft het woord “pijp” iets fataals in het Nederlands. Denk bijvoorbeeld aan “de pijp aan Maarten geven”, een prachtige, mijn naam dragende uitdrukking.

    Maar vooral blijven zoeken! “Our language needs us!”

    29 Sep 2006, 14:11

  3. Iris Verboom

    Ik zat met dezelfde vraag. Uiteindelijk heb ik het onderstaande antwoord via het wereld wijde web gevonden;

    ‘Kassiewijlen (dood) heeft wat taalgeschiedenis betreft een gecompliceerde geschiedenis. Het is, schrijven Enno Endt en Lieneke Frerichs in hun Bargoens woordenboek, verwant aan asjewijne, hasjewijne, termen die gebruikt werden voor ‘verdwenen zijn’. Ze zijn terug te voeren op hasjiweinoe, ‘het aan het gezicht onttrekken van de wetsrol aan het eind van de Joodse eredienst’. Met wijlen, in het Nederlands weleer, kwamen we tot kassiewijlen, ook al houdt de officiële spelling het op kassiewijle. Kassiezes bestaat ook, oorspronkelijk als gokspelletje, maar door de uitdrukking ‘tussen zes plankjes’ betekent kassiezes ook al dood.’

    11 Mar 2007, 16:21

  4. Iris

    Ah, zie nu pas het berichtje van Maite…

    11 Mar 2007, 16:37

  5. Christian

    Kassie is ook een kruide..
    in de bijbel word over die kruiden gesproken
    exodus 30 van af 22 t/m 27
    of zoek onder google bij Kassie Bijbel
    en kruiden kassie

    fijne dag..

    20 Mar 2007, 11:00

  6. Bedankt voor jullie interessante bijdragen. Maar waar ik nu zo benieuwd naar ben… hoe hebben jullie een blog entry van 28 september vorig jaar teruggevonden? Via google, of via een andere weg?

    20 Mar 2007, 16:43

  7. Amos Wittenberg

    Volgens mij komt de uitdrukking kassiewijle van het Hebreeuws: “hasjiweinoe” komt uit het joodse gebedsboek en betekent “Breng ons terug naar Jou”. Klankverwantschap tussen de lettergreep “-weinoe” en het woord “wijlen” leidt dan tot het eufemistische grbruik voor “dood”.

    29 Mar 2007, 15:46

  8. Rick Deckardt

    @Amos: Correct

    Asjeweine – kassiewijne – kasjewijne – kassiewijle

    Zeg je nu ‘Onze tv is asjeweine’ of ‘Onze tv is kassiewijne’ als de tv kapot is, en wat is de herkomst van dit woord?

    Kassiewijne, kassiewijle, gasjewijne, kasjewijne en sjewijne zijn allemaal nevenvormen van asjeweine. Asjeweine is rond 1950 in het Nederlands in gebruik gekomen via het Jiddisch hasjeweine (‘weg, verdwenen’). De oorsprong ligt in het Hebreeuwse hasjibhenu (‘doe ons terugkeren’). Dit is de aanhef van de liturgische tekst bij het wegdragen en aan het gezicht onttrekken van de wetsrol aan het eind van de joodse eredienst.

    Asjeweine kan ‘weg’, ‘kapot’ en ‘dood’ betekenen. Asjeweine gaan kan ‘weggaan’ en ‘doodgaan’ betekenen. Asjeweine maken betekent ‘laten verdwijnen’ en vandaar ook ‘stelen’.

    Bron: http://www.onzetaal.nl/advies/asjeweine.php

    24 Aug 2009, 10:21

  9. Jaap

    De pijp uit betekent gewoon : gecremeerd

    06 Oct 2009, 11:56

  10. Marike

    En hoe zit het dan met de hoek om ?
    Dat zeggen ze ook wel eens als iemand overleden is.
    En ik kwam hier terrecht omdat ik me afvroeg hoe je kassiewijle nou eigenlijks schrijft

    Groet: Marike

    07 Jun 2010, 00:03

  11. Robert

    Het zou kunnen dat dit woord uit het Frans komt (CassE dat kapot betekent) CassE-wijlen

    23 Sep 2010, 09:10

  12. benni dral

    Kassie wijlen komt van een kastje in het lijken huis mijns inziens. Hij zit in het kastje: wijlen de heer of mevrouw Huppelepup.

    30 Jun 2011, 15:54

  13. Rita jellema

    Kassie wijlen is een verbastering van een jiddische uitdrukking asje wijne ;hetgeen inderdaad overleden of verdwenen betekent.

    25 Oct 2013, 11:05

  14. Maaike

    en wij zeiden, heeeeel vroeger, toen ik voor klm werkte : “je gaat de hoek om, de pijp door en de kist in”.

    26 Jan 2014, 14:43


Add a comment

You are not allowed to comment on this entry as it has restricted commenting permissions.

September 2006

Mo Tu We Th Fr Sa Su
Aug |  Today  | Oct
            1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30   

Search this blog

Galleries

Most recent comments

  • fine job keep it up by Samson mwita simangwi on this entry
  • This is my solution. My basin has 2 taps! I have on the left a mixer tap with hot and cold water fro… by Sebastian on this entry
  • Reasons why I hate mixer taps – and always install two taps in my home: 1) When rinsing my teeth, I … by Jules on this entry
  • ANNOUNCEMENT! It has been discovered that there is more to life than mixer taps!!! by mini on this entry
  • ANNOUNCEMENT! It has been discovered that there is more to life than mixer taps!!! by mini on this entry

Blog archive

Loading…

Not signed in
Sign in

Powered by BlogBuilder
© MMXXI